Samferða þjóðinni til farsældar
Framfarasaga Íslands síðustu 110 árin er samtvinnuð sögu Framsóknarflokksins. Stóran hluta tímans hefur flokkurinn setið í ríkisstjórn og mótað stefnu landsins, sem hefur vaxið frá fátæku samfélagi í eitt öflugasta velferðarsamfélag í veröldinni. Árangurinn skýrist af mörgu, en þar vegur þungt framsýnin um fullveldi, skynsamlega auðlindanýtingu og að tryggja aðgengi að helstu viðskiptamörkuðum heims.
Flokkurinn var stofnaður 16. desember 1916, á tímamótum í íslenskum stjórnmálum. Strax á fyrstu vikum nýstofnaðs stjórnmálaflokks tók fulltrúi flokksins sæti í ríkisstjórn, þegar Sigurður Jónsson frá Ystafelli varð atvinnu- og samgönguráðherra í janúar 1917. Stríðsárin reyndu á samgöngur og aðfangakeðjur, og í kjölfarið eflist samvinnuhreyfingin og kaupfélög spretta fram. Á þriðja áratugnum myndaðist náið samstarf við Alþýðuflokkinn og árið 1927 vann Framsókn mikinn kosningasigur. Þá hófst umbótatímabil með uppbyggingu innviða og stofnana.
Á stríðsárum og í aðdraganda lýðveldisstofnunar þurfti að stýra með ábyrgð í óvissu og álagi, en þó náðist sá áfangi sem öllu skipti: sjálfstætt Ísland 17. júní 1944. Eftir stríð mótuðu gjaldeyrisskortur, öryggismál og alþjóðleg samvinna nýjar áskoranir. Í þessu samhengi urðu landhelgismálin síðar eitt stærsta hagsmunamál þjóðarinnar. Í áföngum, 1958, 1972 og 1975, var efnahagslögsagan færð út og sú barátta skilaði varanlegum efnahagslegum ávinningi fyrir þjóðina, sem við enn búum að.
Á níunda áratugnum tók verðbólga og óstöðugleiki verulega á, en þjóðarsátt og kerfisbreytingar, meðal annars í skattamálum og fiskveiðistjórn, lögðu grunn að auknum stöðugleika. Á tíunda áratugnum og fram yfir aldamót einkenndist stjórnarstarf af atvinnuuppbyggingu, aukinni fjárfestingu og bættum lífskjörum. Eftir efnahagshrunið 2008 beitti flokkurinn sér fyrir hagsmunum heimila, hafnaði Icesave-samningum og taldi forsendur þeirra ekki standast. Árið 2013 var ráðist í aðgerðir til skuldalækkunar heimila og unnið að stöðugleikalausn í uppgjöri bankanna. Ríkisstjórnin 2017-2024 fékk stór verk í hendurnar, eins og heimsfaraldur og jarðhræringar. Með samvinnu tókst vel til að því er varðar efnahagslífið og önnur framfaramál.
Framsóknarflokkurinn hefur í heila öld verið einn burðarása stjórnmálanna. Verkefnin breytast, en kjarni málsins stendur: að sameina ólík sjónarmið, byggja á raunsæi og vinna að hagsæld almennings – samferða þjóðinni, ár eftir ár. Með skýru erindi, öflugu málefnastarfi og samvinnu á breiðum grunni mun flokkurinn ná vopnum sínum á ný. Þannig mun hann halda áfram að leggja grunninn að áframhaldandi lífskjarasókn Íslands til framtíðar, líkt og hann hefur gert allar götur síðan 1916.
Birtist í Morgunblaðinu 14. febrúar 2026.
